Prezydent Donald Trump ogłosił natychmiastowe 50-procentowe cła na wszystkie kraje dostarczające Iranowi broń wojskową, deklarując, że kary handlowe będą dotyczyć wszystkich towarów sprzedawanych do Stanów Zjednoczonych bez żadnych wyjątków. Groźba nałożenia ceł pojawiła się dzień po tym, jak USA i Iran zgodziły się na dwutygodniowe zawieszenie broni mediowane przez Pakistan.
Kraj dostarczający Iranowi broń wojskową zostanie natychmiast objęty cłem w wysokości 50% na wszystkie towary sprzedawane do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Będzie to obowiązywać natychmiast. Nie będzie żadnych wyłączeń ani zwolnień! Prezydent DJT
Donald Trump — Truth Social
Ogłoszenie ceł stanowi część szerszego porozumienia między Waszyngtonem a Teheranem, które obejmuje usunięcie materiałów jądrowych oraz ograniczenia w wzbogacaniu uranu. Trump oświadczył, że USA będą ściśle współpracować z Iranem przy wydobyciu i likwidacji pozostałości jądrowych z amerykańskich nalotów przeprowadzonych w zeszłym roku podczas tzw. Dwunastu Dni Wojny.
Porozumienie o zawieszeniu broni zostało wypracowane w wyniku intensywnych negocjacji dyplomatycznych z udziałem pakistańskiego premiera Shehbaza Sharifa oraz szefa armii Asima Munira, którzy pomogli sfinalizować układ przed upływem ultimatum USA. Izrael zgodził się również zawiesić swoje operacje bombardowania w ramach tymczasowego wstrzymania działań wojennych.
Roszczenia Trumpa dotyczące materiałów jądrowych odnoszą się do amerykańskich ataków na trzy irańskie obiekty — Fordo, Natanz i Isfahan — przeprowadzonych przy użyciu bombowców B-2 w czerwcu 2023 roku. Ataki te miały na celu irański program wzbogacania uranu, który, według Teheranu, miał służyć celom pokojowym przy 60% poziomie wzbogacenia, co jednak zbliżało się do 90% progu potrzebnego do produkcji materiału rozszczepialnego.
Prezentuje ogłoszenie ceł jako prostą decyzję polityczną wynikającą z przełomu dyplomatycznego. Podkreśla natychmiastowy charakter kar handlowych, traktując zawieszenie broni głównie jako kontekst, a nie analizując jego szerszych implikacji dla stabilności Bliskiego Wschodu.
Umieszcza groźby Trumpa w kontekście napięć handlowych między USA a Chinami, zwracając uwagę na sformułowanie „bez wyjątków”, które mogłoby wpłynąć na relacje Pekinu z Iranem. Skupia się na procesie dyplomatycznym, zauważając jednocześnie ciągłą przemoc regionalną, która komplikuje narrację o zawieszeniu broni.
Podkreśla wrażliwość energetyczną Europy wynikającą z blokady Cieśniny Ormuz, przedstawiając kryzys jako mający długotrwałe konsekwencje gospodarcze. Zwraca uwagę na ciągłą przemoc regionalną pomimo ogłoszenia rozejmu, sugerując sceptycyzm wobec skuteczności i trwałości porozumienia.
Prezentuje rozwój sytuacji w kontekście narracji Trumpa o „produktywnej zmianie reżimu” w Iranie, koncentrując się na aspektach rozbrojenia nuklearnego. Podkreśla historyczny kontekst Dwunastu Dni Wojny, przedstawiając porozumienie jako potencjalnie korzystne dla stabilności regionalnej.
Indyjskie media przedstawiają historię przez pryzmat regionalnych mediacji dyplomatycznych, wyróżniając rolę Pakistanu jako pośrednika w rozładowaniu napięć między USA a Iranem. Perspektywa ta podkreśla regionalne możliwości dyplomatyczne w konfliktach Bliskiego Wschodu, odzwierciedlając zainteresowanie Indii utrzymaniem zrównoważonych relacji zarówno z Waszyngtonem, jak i Teheranem, a także ukazując regionalne zdolności rozwiązywania problemów.
Saudyjskie media skupiają się na tymczasowym charakterze zawieszenia broni i nadchodzących negocjacjach w Islamabadzie, przedstawiając rozwój sytuacji jako chwilowe wstrzymanie, a nie rozwiązanie. Takie podejście odzwierciedla strategiczne zainteresowanie Arabii Saudyjskiej utrzymaniem Iranu w izolacji dyplomatycznej i ograniczeniu jego potencjału militarnego, unikając jednocześnie bezpośredniej konfrontacji, która mogłaby destabilizować regionalne rynki energetyczne.
Tureckie media podkreślają rolę ONZ w dążeniu do kompleksowego pokoju regionalnego oraz zwracają uwagę na irańskie milicje działające w regionie, przedstawiając konflikt w szerszym kontekście regionalnych gier proxy. Ta perspektywa odzwierciedla złożoną pozycję Turcji jako członka NATO, starającej się równoważyć relacje zarówno z zachodnimi sojusznikami, jak i regionalnymi mocarstwami, jednocześnie umacniając własny wpływ w sprawach Bliskiego Wschodu.
Nie będzie wzbogacania uranu, a Stany Zjednoczone we współpracy z Iranem wydobędą i usuną wszystkie pozostałości jądrowe zakopane głęboko pod ziemią
Donald Trump — Truth Social
Porozumienie zobowiązuje Iran do zapewnienia „pełnego, natychmiastowego i bezpiecznego” ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, kluczowego szlaku żeglugowego, który Iran w dużej mierze zablokował podczas konfliktu. Europejscy urzędnicy ostrzegali, że kryzys energetyczny wynikający z blokady nie będzie tymczasowy, gdyż 8,5% europejskiego skroplonego gazu ziemnego, 7% ropy naftowej oraz 40% paliwa lotniczego i oleju napędowego przechodzi przez ten akwen.
Pomimo ogłoszenia zawieszenia broni, przemoc regionalna nadal trwała. Iran przeprowadził ataki rakietowe i dronami na Kuwejt i Zjednoczone Emiraty Arabskie zaledwie kilka godzin po ogłoszeniu rozejmu, w odwecie za uderzenia na swoją infrastrukturę energetyczną na wyspie Lavan. Siły izraelskie jednocześnie przeprowadziły, jak opisały, największe od początku konfliktu ataki na pozycje Hezbollahu w Libanie.
Trump wskazał, że negocjacje dotyczące redukcji istniejących ceł i sankcji wobec Iranu postępują, twierdząc, że wiele punktów zostało już uzgodnionych. Prezydent nie sprecyzował, które kraje obecnie dostarczają broń Iranowi i mogłyby zostać objęte groźbą nałożenia ceł handlowych.
Dwutygodniowe zawieszenie broni otwiera drogę do rozmów pokojowych zaplanowanych na piątek, choć trwałość tego porozumienia pozostaje niepewna wobec ciągłych działań militarnych regionalnych aktorów oraz złożonej sieci sankcji i relacji handlowych, które są zagrożone.