President Donald Trump zei maandag dat hij zich "helemaal niet" zorgen maakt over het plegen van oorlogsmisdaden als hij zijn dreigementen om Iraanse bruggen en energiecentrales te bombarderen uitvoert. Zijn deadline voor Iran om de Straat van Hormuz te heropenen nadert maandagavond.
Trumps verregaande dreigementen om civiele infrastructuur te vernietigen hebben scherpe kritiek ontlokt van juristen, VN-functionarissen en Democratische congresleden. Zij stellen dat dergelijke aanvallen in strijd zouden zijn met het internationaal humanitair recht. De president heeft Iran gewaarschuwd dat het "geen bruggen" en "geen energiecentrales" zal hebben als het zijn ultimatum niet nakomt.
Wat Trump zegt, is: 'We geven niets om precisie, we geven niets om de impact op burgers, we gaan gewoon alle Iraanse capaciteit voor energieopwekking uitschakelen'
Rachel VanLandingham, hoogleraar aan de Southwestern Law School — France 24
De meest recente deadline markeert het hoogtepunt van wekenlange escalerende dreigementen en verschuivende tijdschema’s. Trump stelde aanvankelijk een deadline op 23 maart, die hij vervolgens meerdere keren verlengde toen onderhandelingen hoopvol leken, maar uiteindelijk vastliepen.
Internationale juristen waarschuwen dat aanvallen op energiecentrales en bruggen oorlogsmisdaden kunnen vormen als de aanvallen disproportioneel zijn of onvoldoende rekening houden met burgerslachtoffers. Ziekenhuizen, waterzuiveringsinstallaties en andere essentiële voorzieningen zijn afhankelijk van elektriciteit, waardoor energiecentrales bijzonder gevoelige doelen zijn volgens de oorlogsrecht.
France 24 benadrukt de juridische en humanitaire zorgen rond Trumps dreigementen en legt nadruk op expertanalyses die de voorgestelde aanvallen als mogelijke oorlogsmisdaden bestempelen. De berichtgeving van de zender weerspiegelt de Europese scepsis ten aanzien van eenzijdige Amerikaanse militaire actie en de zorg voor internationale juridische normen.
The Hindu richt zich op het patroon van Trumps verschuivende deadlines en onderhandelingstactieken, en presenteert een meer analytische kijk op het diplomatieke proces. Als grote olie-importeur die mogelijk wordt getroffen door verstoringen in de Straat van Hormuz, legt India’s berichtgeving de nadruk op de cyclische aard van dreigementen en verlengingen in plaats van partij te kiezen.
Saoedische media kaderen de crisis door de lens van regionale energieschaarste en benadrukken Irans afwijzing van staakt-het-vurenvoorstellen en de naderende deadline voor het heropenen van de Straat van Hormuz – een cruciale scheepvaartroute voor Saoedische olie-export. De berichtgeving weerspiegelt Riyad’s complexe positie: Iran’s invloed in toom willen houden, terwijl een bredere regionale oorlog wordt vermeden die Golf-economieën en infrastructuur zou kunnen verwoesten.
Turkse media benadrukken de juridische en institutionele crisis binnen het Amerikaanse leger en richten zich op hoe Trumps dreigementen Amerikaanse officieren in een onmogelijke positie plaatsen tussen bevelen opvolgen en oorlogsmisdaden plegen. Deze kadering weerspiegelt Turkije’s bredere zorg over Amerikaanse eenzijdigheid die internationaal recht en NAVO-cohesie ondermijnt, vooral nu Ankara streeft naar het behouden van regionale invloed terwijl het de relaties met zowel Washington als Teheran in balans houdt.
Zelfs als specifieke civiele infrastructuur als militair doelwit zou kunnen worden aangemerkt, blijft een aanval verboden als deze overmatige bijkomende burgerdoden riskeert
Stephane Dujarric, woordvoerder van de VN-secretaris-generaal — France 24
De crisis heeft al verstoringen veroorzaakt op de wereldwijde energiemarkten. Functionarissen van de Europese Centrale Bank waarschuwen dat ze de rente mogelijk moeten verhogen als het conflict voortduurt. Irak heeft de grootste daling in olie-inkomsten onder Golfproducenten geleden door de effectieve sluiting van de Straat van Hormuz.
Intussen suggereren inlichtingenrapporten dat de nieuwe Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei bewusteloos is en medische behandeling ondergaat in Qom. Dit zou de besluitvorming in Teheran kunnen compliceren naarmate de deadline nadert. Iraanse president Hassan Rouhani beweerde maandag dat 14 miljoen Iraniërs zich hebben aangemeld om hun leven te offeren in het conflict.
De patstelling zet diplomatieke inspanningen onder enorme druk. Pakistan fungeert als belangrijke bemiddelaar tussen Washington en Teheran. De Iraanse ambassadeur in Pakistan beschreef de onderhandelingen als een "kritiek stadium" naderend, ondanks dat Teheran het meest recente staakt-het-vurenvoorstel afwees.
Het blijft onduidelijk of Trump zijn meest extreme dreigementen zal uitvoeren of dat de deadline van dinsdagavond net als eerdere verlengingen in de lijst van onderhandelingen achter de schermen zal verdwijnen.