Włochy wstrzymały automatyczne przedłużenie umowy o współpracy obronnej z Izraelem we wtorek, co stanowi znaczący zwrot w polityce jednego z najbliższych europejskich sojuszników Izraela w obliczu eskalacji konfliktów na Bliskim Wschodzie.
Premierka Giorgia Meloni ogłosiła decyzję podczas wizyty na targach wina Vinitaly w Weronie, na północy Włoch. Zawieszenie dotyczy współpracy w zakresie szkolenia wojskowego i nastąpiło po tygodniach włoskiej krytyki izraelskich ataków na Liban, które wpłynęły na włoskich żołnierzy służących w ramach mandatu ONZ.
W świetle obecnej sytuacji rząd zdecydował się zawiesić automatyczne przedłużenie umowy obronnej z Izraelem
Giorgia Meloni, premierka — włoskie agencje informacyjne
Decyzję podjęto w poniedziałek w konsultacji z ministrem spraw zagranicznych Antonio Tajanim, ministrem obrony Guido Crosetto oraz wicepremierem Matteo Salvini, według anonimowego źródła z resortu obrony. Minister obrony Crosetto miał napisać do izraelskiego odpowiednika, Israela Katza, informując go o zawieszeniu.
Bilateralna umowa, która weszła w życie 13 kwietnia 2016 roku, ustanawia ramy współpracy obejmujące wymianę sprzętu wojskowego, badania technologiczne dla sił zbrojnych oraz programy szkoleniowe. W wyniku zawieszenia Włochy nie będą uczestniczyć w wspólnych programach szkoleniowych z Izraelem.
Tureckie media przedstawiają tę historię jako prosty rozwój dyplomatyczny, podkreślając znaczenie Włoch jako bliskiego sojusznika Izraela, co czyni zawieszenie istotnym krokiem. Relacja skupia się na faktach bez komentarza redakcyjnego, odzwierciedlając złożoną regionalną pozycję Turcji, która może obiektywnie relacjonować napięcia między Europą a Izraelem, zachowując jednocześnie własne krytyczne stanowisko wobec polityki Izraela.
Francuskie media kładą nacisk na techniczne aspekty zawieszenia "automatycznego przedłużenia", sugerując, że może to być przemyślana odpowiedź dyplomatyczna, a nie całkowite zerwanie współpracy. Takie ujęcie wpisuje się w francuską preferencję dla wielostronnych europejskich podejść do polityki wobec Bliskiego Wschodu, przedstawiając włoską decyzję jako część szerszego europejskiego dostosowania, a nie izolowanej krytyki.
Portugalskie media kontekstualizują zawieszenie w szerszej krytyce włoskiej polityki wobec USA na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w kontekście wypowiedzi papieża Leona XIV. Takie ujęcie podkreśla europejską autonomię i wartości katolickie w polityce zagranicznej, odzwierciedlając historycznie niezależne stanowisko Portugalii w sprawach Bliskiego Wschodu oraz preferencję dla rozwiązań dyplomatycznych zamiast militarnych.
Indyjskie media przedstawiają zawieszenie Włoch w szerszej narracji eskalującego konfliktu USA-Iran, postrzegając decyzję jako część szerszej dynamiki regionalnej wojny, a nie izolowany ruch dyplomatyczny. Takie ujęcie odzwierciedla strategiczne balansowanie Indii między utrzymaniem relacji z zachodnimi sojusznikami a partnerami z Bliskiego Wschodu, kładąc nacisk na stabilność regionalną kosztem opowiedzenia się po którejkolwiek stronie konfliktu izraelsko-palestyńskiego.
Saudyckie media podkreślają aspekty dialogu dyplomatycznego w tej sytuacji, zwracając uwagę na potencjalne rozmowy USA-Iran jako drogę do odprężenia, zamiast skupiać się głównie na konkretnym działaniu Włoch wobec Izraela. Takie ujęcie wpisuje się w obecną saudyjską strategię dyplomatyczną, której celem jest promowanie regionalnej stabilności i dialogu, przy jednoczesnym utrzymywaniu złożonych relacji zarówno z zachodnimi sojusznikami, jak i regionalnymi mocarstwami.
Rząd Meloni, należący do prawicy, odczuwa narastającą presję wewnętrzną dotyczącą polityki wobec Izraela. Masowe protesty uliczne przeciwko Izraelowi po ataku Hamasu z 7 października 2023 roku oraz późniejszej wojnie w Gazie podważyły wcześniejsze silne wsparcie rządu dla Izraela. Na forum ONZ Meloni stwierdziła, że izraelskie działania w Gazie "naruszyły normy humanitarne i spowodowały masakrę cywilów".
Zawieszenie następuje w momencie, gdy Włochy już wcześniej dystansowały się od niektórych amerykańsko-izraelskich operacji wojskowych. Podczas niedawnego konfliktu USA i Izraela z Iranem, który rozpoczął się 28 lutego, Włochy odmówiły zezwolenia amerykańskim samolotom bojowym na lądowanie w bazie Sigonella na Sycylii, dołączając do innych państw europejskich ograniczających wsparcie dla kampanii wojskowej.
Meloni wykorzystała także wystąpienie w Weronie, by skrytykować niedawne amerykańskie ataki na papieża Leona XIV za jego potępienie wojen na Bliskim Wschodzie. Obroniła prawo papieża do wyrażania opinii na temat konfliktu i wezwała do wznowienia negocjacji pokojowych w celu ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, kluczowej dla dostaw paliw i nawozów dla Włoch.
Konieczne jest kontynuowanie działań na rzecz zaawansowania negocjacji pokojowych, podejmując wszelkie możliwe wysiłki w celu stabilizacji sytuacji i ponownego otwarcia Hormuz, co jest dla nas fundamentalne, nie tylko ze względu na dostawy paliwa, ale także nawozów
Giorgia Meloni, premierka — Reuters
Izraelskie ministerstwo spraw zagranicznych nie odpowiedziało od razu na prośby o komentarz dotyczące włoskiej decyzji. Zawieszenie stanowi znaczący zwrot w polityce dyplomatycznej rządu Meloni, który utrzymywał silne więzi transatlantyckie, jednocześnie coraz bardziej akcentując europejską autonomię w polityce wobec Bliskiego Wschodu.