Załoga misji Artemis II NASA pobiła w poniedziałek rekord odległości w załogowych lotach kosmicznych, docierając do 252 757 mil od Ziemi podczas przelotu wokół Księżyca — o 4102 mile dalej niż ustanowiony w 1968 roku przez Apollo 13.
Czterej astronauci weszli w sferę grawitacyjną Księżyca wczesnym poniedziałkowym rankiem na pokładzie kapsuły Orion. Astronauci NASA Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch, wraz z astronautą Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej Jeremy'm Hansenem, rozpoczęli szósty dzień lotu o godzinie 10:50 czasu wschodniego.
Przelot wokół niewidocznej z Ziemi strony Księżyca, zaledwie około 4000 mil nad jego ciemną powierzchnią, przyniósł historyczny moment. Z tej perspektywy Ziemia jawiła się niczym piłka do koszykówki na tle kosmicznej czerni — widok, którego nie mieli okazji ujrzeć ludzie.
Ta misja oznacza pierwszy raz, kiedy cały basen księżycowy został zobaczony ludzkim okiem
NASA — Dawn
Oficjalne rozpoczęcie przelotu wokół Księżyca nastąpiło o 14:34 czasu wschodniego, pogrążając astronautów w sześciogodzinnej ciemności i okresowych przerwach w łączności. W tym czasie Księżyc blokował sygnały z Głębinowej Sieci Kosmicznej NASA — globalnej sieci masywnych anten radiowych utrzymujących kontakt z załogą.
Pismo Dawn przedstawia misję jako prosty sukces naukowy, jednocześnie podkreślając geopolityczną rywalizację z Chinami. Według gazety, NASA dąży do ustanowienia obecności na Księżycu 'przed Chinami', sytuując misję w szerszym kontekście wyścigu kosmicznego, a nie tylko postępu naukowego.
The Straits Times prezentuje zrównoważoną relację techniczną, skupiając się na kamieniach milowych misji i osiągnięciach naukowych. Jako regionalny ośrodek informacyjny, Singapur kładzie nacisk na międzynarodową współpracę, szczególnie podkreślając udział kanadyjskiego astronauty, zachowując przy tym neutralne podejście do rywalizacji USA z Chinami w kosmosie.
Priorytetem stała się dokumentacja naukowa podczas okna łączności. Astronauci wykonali szczegółowe zdjęcia przez okna Oriona, rejestrując światło słoneczne filtrujące się wokół krawędzi Księżyca, co z ich perspektywy stanowiło swego rodzaju zaćmienie Księżyca.
Załoga sfotografowała również wschód Ziemi nad horyzontem księżycowym, gdy kapsuła wyszła z cienia Księżyca — kosmiczne odwrócenie zjawiska wschodu Księżyca widzianego z Ziemi. Obrazy te dostarczają bezprecedensowych danych naukowych na temat zjawisk księżycowych, które dotychczas obserwowały jedynie misje bezzałogowe.
Dziesiątki naukowców księżycowych zgromadzonych w Pokoju Oceny Naukowej w Centrum Kosmicznym im. Johnsona w Houston monitorowało na bieżąco opisy astronautów. Załoga przeszła intensywne szkolenie, aby identyfikować i dokumentować różne cechy powierzchni Księżyca podczas przelotu.
Wcześniej w trakcie misji astronauci wykonali zdjęcia basenu Orientale — ogromnego krateru przypominającego tarczę strzelniczą, który dotychczas był fotografowany jedynie przez kamery orbitujące. Pełna widoczność basenu stanowiła kolejny kamień milowy w obserwacjach prowadzonych przez człowieka.
To osiągnięcie stanowi punkt kulminacyjny niemal 10-dniowej misji Artemis II, będącej pierwszym załogowym testem programu księżycowego NASA. Ten wielomiliardowy projekt ma na celu powrót astronautów na powierzchnię Księżyca do 2028 roku, ustanawiając trwałą amerykańską obecność przed tym, jak osiągnie to Chiny.
Misja pełni podwójną rolę: testuje systemy podtrzymywania życia Oriona oraz interfejsy załogi, demonstrując jednocześnie odnowione możliwości księżycowe Stanów Zjednoczonych. Sukces otworzy drogę do Artemis III, która podejmie próbę pierwszego od 1972 roku lądowania na Księżycu.
Poza bezpośrednimi celami księżycowymi, NASA postrzega bazę księżycową jako poligon doświadczalny dla przyszłych misji na Marsa. Surowy księżycowy klimat oferuje idealne warunki do testowania technologii i procedur niezbędnych do eksploracji głębokiego kosmosu.